Przywiązanie

Jest godzina 00:48 w sobotnią noc (a właściwie to już w niedzielną) a mi się właśnie przypomniało, że na dzisiaj przypada moja kolej wpisu. Czasem nienawidzę siebie za to, że robię wszystko na ostatnią chwilę. Nie pozostaje Wam nic innego jak wybaczyć mi ten mały poślizg… Zwykło się mówić, że niedaleko pada jabłko od jabłoni, jestem zatem ciekawa co na to wszystko powiedziałaby moja niezwykle obowiązkowa mama! Jesteście ciekawi tego jak Wasze nawiązywane w dzieciństwie relacje wpływają na jakość tych, które nawiązujecie w przyszłości? Właśnie o tym postaram się (w niezwykłym uproszczeniu) Wam dzisiaj opowiedzieć.

Zapewne nie zaskoczę Was mówiąc, że człowiek jest istotą społeczną, która charakteryzuje się zdolnością do tworzenia więzi i nawiązywania kontaktów z innymi ludźmi. Jest to zauważalne już od najmłodszych lat, kiedy dziecko prezentuje szereg zachowań, którymi chce zwrócić na siebie uwagę pożądanej osoby. Dodatkowo zostało udowodnione, że wartości jakie są prezentowane dziecku przez jego opiekunów, w pewnym stopniu kształtują jego moralność obserwowaną w dorosłym życiu. Specyficzną relację pomiędzy dzieckiem i jego opiekunem określa się w psychologii terminem „przywiązanie”. Styl przywiązania jest definiowany jako kształtowane od dzieciństwa formy zachowania, które prowadzą do wykształcenia specyficznych relacji, jak zaufanie i poczucie bezpieczeństwa w kontaktach interpersonalnych. Za twórcę teorii przywiązania uważa się Johna Bowlby, z kolei Mary Ainsworth stworzyła procedurę badawczą, która umożliwia pomiar stylu przywiązania (tzw. procedura obcej sytuacji; warto się zaznajomić ;)). Umożliwia ona wyróżnienie trzech stylów przywiązania:

• styl bezpieczny – objawia się między innymi pełnym zaufaniem dziecka do opiekuna, w naszej kulturze jest uznawany za najbardziej pożądany;
• styl lękowo-ambiwalentny - spowodowany niepewnością dziecka co do obecności opiekuna;
• styl unikający – jako jego przyczynę można podać częstą nieobecność opiekuna dziecka w chwili odczuwania przez niego zagrożenia.

Kaźmierczak i Plopa zaobserwowali związek pomiędzy stylami przywiązania partnerów a odczuwaną przez nich satysfakcją z małżeństwa. Wskazuje się na fakt, iż bezpieczny styl przywiązania miałby sprzyjać dobrej jakości związku, a pozostałe style występowałaby w tym przypadku razem z takimi zachowaniami, które nie są korzystne dla małżeństwa. Inne badania potwierdziły, że osoby, u których obserwuje się występowanie lękowo-ambiwalentnego stylu przywiązania doświadczają trudności w pożyciu małżeńskim. Znana jest również teoria, według której w związkach romantycznych występuje taki sam styl przywiązania jaki stwierdzono u nich w dzieciństwie. Według Plopa:

• unikowy typ przywiązania można wiązać z brakiem zaufania i komfortu w relacji z partnerem, unikaniem relacji intymnych;
• bezpieczny typ przywiązania odpowiada odczuwaniu satysfakcji ze związku, sprzyja poczuciu bezpieczeństwa;
• lękowo-ambiwalentny typ przywiązania cechuje niepewność co do uczuć partnera, częste frustracje i odczuwanie silnej potrzeby do ciągłego bycia w bliskości.

Mam nadzieję, że poruszona przeze mnie kwestia Was zainteresowała i zachęcam wszystkich do samodzielnego pogłębienia tematu. Życzę spokojnej niedzieli!

Kaźmierczak, M. i Plopa, M. (2006). Style przywiązaniowe partnerów a jakość komunikacji w małżeństwie. Psychologia Rozwojowa, 4 (11), 115-126.

Liberska, H. i Suwalska, D. (2011). Styl przywiązania a relacje partnerskie we wczesnej dorosłości. Psychologia Rozwojowa, 1 (16), 25-39.

Obuchowska, I. i Jaczewski, A. (1992). Rozwój erotyczny. Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne.

Plopa, M. (2008). Psychologia rodziny: teoria i badania. Kraków: Impuls.

Plopa, M. (2008). Więzi w małżeństwie i rodzinie. Metody badań. Kraków: Impuls.